Categorie archieven: Camino Français

Dag 9 Los Arcos Viana

5 oktober 2021, 18 km, droog, bewolkt 22 graden

Als je in het boekje van John Brierley kijkt, heb je nog geen enkele indruk van de route. Je ziet hoogte verschillen tussen de 400 en 570 meter en verder laat je je gewoon verrassen.

Het is wederom een wonderschone etappe. Eerst redelijk vlak tot Sansol, dan afdalen naar de rivier, de Rio Linares en dan door het schitterende natuurgebied met paden over de heuvels. Dat zie je dan wel op de kaart, het gaat steeds op en neer.

Vanaf onze herberg La Fuente gaan we naar een café om te ontbijten. (Buen Camino) Omdat we toch nog naar de bakker gingen, zagen we daar een betere plek. Tip voor de lezers….en een volgende keer.

Om 8.30 uur gaan we op pad, onder de stadspoort door, de heuvels tegemoet.

We zien de zon tevoorschijn komen. Al gauw zien we alleen de wolken met af en toe een zonnestraal over het landschap.

Toch gaat het naar Sansol ook al stijgen. Weliswaar niet veel, het doet ons een beetje aan Zuid Limburg denken. De lucht is donker, het lijkt of het ergens in de buurt regent. Wij houden het droog.

Als we Sansol uitlopen zien we het dorp Torres op gelijke hoogte. In het boekje staat hier een uitroepteken voor de afdaling. Die kennen we en bereiden ons voor op de moeilijkheidsgraad. Het hele pad is opnieuw ingericht en vlak gemaakt. We vinden het erg meevallen.

Het hoge kerkje, genaamd Santo Sepulcro in Torres is open. Daar gaan we even kijken. Gerrit schrijft iets in het boek, Marijke en ik zingen hier. We worden er allebei blij van.

Van het gebied bij Alto del Porto blijven we genieten. De kronkelende paden zijn langs de heuvels aangelegd en geven elke 5 minuten andere uitzichten.

Bijzonder zijn de steen mannetjes en ook zelfs een brug door voorbijkomende pelgrims verzameld. Heel indrukwekkend. Zoveel aandacht, zoveel verbondenheid. Als je er een steentje bijlegt, zorg je ervoor dat de stapel die al ligt blijft bestaan.

Met grote haarspeld bochten gaan we naar beneden.

We lunchen in de natuur, precies wanneer we hardop zeggen, wat zou een bankje fijn zijn. Corrie zei nog….een bakje koffie erbij en we zijn compleet. Ook dat treffen we daarna zomaar bij een barretje, Casita Lucia, onderweg.

Het laatste stuk naar Viana loopt vlak langs de grote weg, de N111. We zien regen boven Logrono. Wij houden het ook vandaag weer droog.

We zoeken een café voor ons etappe drankje, voor we naar onze appartementen gaan. Deze keer had ik geen overnachting in een herberg kunnen vinden in Viana. Ook prima, met lakens en een handdoek…😉 Wat kunnen wij als pelgrim daar van genieten.

Dag 8 Villatuerta Los Arcos

4 oktober, 26 km zonnig 22 graden

We ervaren zoveel gastvrijheid in de herberg Etxeurdina in Villatuerta dat we  deze herberg zeker aanbevelen. Vooral de behulpzaamheid en advies van Juan stellen we erg op prijs.

We nemen in de ochtend afscheid van Trea. Zij heeft voor het eerst in haar leven zoveel dagen achter elkaar gewandeld en hiermee zeker 100 km gehaald. Proficiat met deze prestatie en fijn dat je bij ons was.

Ook had Juan voor ons geregeld dat de shop open zou zijn om een nieuwe regenjas te kopen. Een regenjas had de regen van gisteren niet kunnen doorstaan en was toe aan vervanging 🤔.

Bij vertrek was de zon net boven de horizon. De warme ochtend kleuren geven een mooi accent aan de wegen naar Estella. Op het overzicht zou je het niet zeggen. We dalen over kleine paadjes af naar Estella.

Op advies van Juan gaan we de groene route over de bergrug doen. Een voortdurende stijging van 300 meter over 7 km. Dat is minder dan 5%. We gaan het proberen. De eerste keer voor mij en zeker de moeite waard. We gaan dan niet over Azqueta en over Villamayor. Vooral het deel tussen deze plaatsen is zeer zwaar.

Net voorbij Estella is een wijn fontein bij het klooster van Irache. Daar willen de meesten wel van proeven…wat speciaal: wijn uit de muur.

De groene route is echt heel mooi. We lopen een bos. Intussen stijgen we. Het gaat over het algemeen geleidelijk. In de verte zien we het kasteel boven Villamayor de Monjardin liggen. En ook de grote bult die we op hadden gegaan van Azqeuta naar Villamayor.

Na de regendag van gisteren is het vandaag koel en een heel zuivere lucht. Dat heb je hier als de wind uit het noorden komt. We stijgen en dan dalen we weer even. Bijna helemaal op gelijke hoogte.

De daling vanaf Luquin is over een pad met stenen en kuilen. Dat valt even niet mee. Ten westen van Villamayor sluit de groene route weer aan op de andere route. Daar treffen we weer andere pelgrims. Velden, omgeploegde akkers, mooie paden en hier en daar veel Jacobskruid met ontelbare vlinders. Dat is bijna nog 10 km. We zingen en delen muziek met elkaar. Dan lopen we met die, dan met die. Dan passen we zijn NS aan aan het tempo van die ander. We hebben het goed samen.

Omdat het vandaag 26 km is, wegen de laatste km toch heel zwaar. Nog 6 km voor het eind nemen we nog even pauze voor we de huizen van Los Arcos zien.

En vanavond….. hebben we een uitstekend pelgrimsmenu in restaurant Movi. Alle pelgrims verzameld in 1 restaurant. Leuk om elkaar weer te zien.

Dag 7 Muruzabal Villatuerta

3 oktober, 24 km regen

Volgens de weersverwachting zou het vandaag elk uur 95 % kans op regen zijn. Asi, asi zei de Spanjaard over het weer. Of te wel het kan vriezen of dooien. Het werd regen, geen plensregen, maar wel zoveel dat we goed nat werden.

De route ziet er niet zo zwaar uit. De stijging naar Maneru en naar Lorca zijn heel pittig. Het begon nog net even droog. Bijna was ik rechtdoor gegaan. Ik zei nog voor de grap we moeten die berg op, die we recht voor ons zien. Gelukkig was Irene zo attent om de goede weg te wijzen.

Niet lang daarna begint de regen echt. We trekken onze poncho’s of regenkleding aan en gaan naar Puenta la Reina. De brug is ook bij regen weer erg mooi.

Na Cirauqui verandert het landschap. We stappen langs de wijngaarden en zien de boeren hun druiven oogsten. Ik zie de trots op de oogst in hun ogen. Dat willen ze delen. We krijgen zelfs wat druiven. Zo lekker!!!!

Net voor Lorca gaan we onder de A12 snelweg door. Daar is erg mooi licht….

In Lorca zijn beide herbergen gesloten. Wel is er een nieuw winkeltje/koffiebar gestart. NB 2 weken voor Corona tijd gestart. Ik heb grote bewondering voor haar. Ze heeft de volgende tekst hangen in haar prachtige ruimte: “Impossible is just an opinion” We wensen haar veel succes. Enorm gastvrij is ze op dit moment het enige dat in Lorca open is.

Daarna is het nog 5 km naar Villatuerta. De regen wordt een beetje minder, zodat we nog net kunnen zien hoe mooi de omgeving er is

We overnachten niet in Vila Magica. Die is niet open. Een gloednieuwe herberg Etxeurdina, is zeker ook aan te bevelen. Het restaurant is dicht in de buurt. Daar konden we om 20.00 uur terecht voor onze warme maaltijd. Morgen gaan we naar Los Arcos.

Dag 6 Pamplona Muruzabal

2 oktober, zonnig, 20 km 25 graden

Een van de hoogtepunten van de Camino Français is het bereiken van de Alto del Perron. Dat gaan we vandaag doen.

Om 7.45 uur gingen we de deur uit op zoek naar ontbijt. Een prima locatie, albergue Plaza Cathedral en waren ook erg tevreden. Aan te bevelen!

Dan kun je het beste naar het plein bij het gemeentehuis gaan, hadden ze gezegd. Dat klopt we waren van harte welkom bij een hotel en meesten hadden eieren met spek. Een goede start.

In Pamplona is het vlak en we worden door de parken geleid. Hier hebben we niet eens erg in de grote stad. Na 5 km begint langzaam maar zeker de stijging naar Zariquiegui. Door de velden klimmen we naar boven.

Het lijken dorre vlakten. De oogst is binnen en de boeren hebben alles weer glad gemaakt. Het voelt eerder rijk dan dor. De zon schijnt volop. De landschappen gaan aan onze voeten voorbij.

De afstand naar Zariquiegui vinden we toch te ver om in een keer te lopen. Door de stijging van 450 naar 600 meter hebben we eerder rust nodig gehad. Voor een volgende keer….🤔In het dorp is een winkel open voor koffie en wat lekkers. We zitten voor de kerk op een bankje en nemen daar wel voldoende rust.

De grote klim van 600 naar 750 meter volgt. Ook dit is bijzonder mooi. Langs een heuvelrand met bovenaan windmolens en de beelden op de Alto del Perron.

Het lukt ons allen om boven te komen. We hebben duidelijk snelle stijgers. Zelf hoor ik nu bij de langzame stijgers en ben heel trots dat het ons lukt.

Zo mogelijk nog zwaarder en zeker vergelijkbaar met de afdaling naar Zubiri is de afdaling na de Alto del Perron. Het staat in het boekje als zware afdaling met uitroeptekens. Langzaam maar zeker komen we beneden.

Na een pauze in Uterga bij de bar van een herberg gaan we het laatste stuk naar Muzurabal. Over een heuvelrug met uitzicht naar beide kanten. We staan stil om foto’s te nemen.

Daar is Muzurabal onze herberg ligt dichtbij deze kerk. Het is albergue Menzizabal.

Dag 5 Zubiri Pamplona

1 oktober, 22 km, zonnig 22 graden

In onze herberg Palo Avellano konden we de dag starten met een ontbijt voor we de deur uitgaan. Daarna gaan we een stukje terug en over de brug starten we met de klim. De zon was intussen op en er was prachtig licht buiten.

Zo vlak als op dit overzicht lijkt is het toch echt niet. We stijgen en dalen langs de heuvelranden op weg naar Pamplona. De grote weg ligt onder ons, we merken dat we dicht bij een grote stad zijn.

Op weg naar Zuriain volgen we het mooie pad langs de Magna velden. We genieten volop van de mooie natuur.

Op een van die smalle paden was een automobilist gestrand….kennelijk Google maps gevolgd voor voetgangers en die auto was met de wielen naast het pad gezakt. De automobiliste was totaal overstuur. Later horen we dat de politie en brandweer terplekke waren gekomen.

Het kerkje Abadia van de 12e eeuw is helaas niet open. Een van de vorige keren had ik er een rondleiding en toen werd me gewezen op een oude schelp in de muur. Hieruit zou blijken dat de Camino Français al eeuwen oud is. Zo voelt dat voor mij ook. Voor kenners, de Camino Français ligt ook op de lijlijnen van Noord Spanje.

Bij het café aan het water in Zuriain is het een feest van herkenning. Ieder pauzeert daar na 9 km vanaf Zubiri en we ontmoeten daar weer de mensen van Saint Jean Pied de Port en Orrison. Ook nu in de herberg van Pamplona zijn er weer een aantal bekende zoals Andreas uit Denemarken en Linda uit Amerika.

Zullen we de groene route naar Zabaldika nemen? Ilse en Lia nemen de route langs de rivier. Ik ga mee naar het kerkje. De deur is dicht maar er staat dat we kunnen aanbellen, zodat een nonnetje de kerk voor ons opent.

We krijgen daar een pelgrimsgebed in het Nederlands. We zijn er ontroerd van. Bv: “gezegend bent u wanneer u de ogen opent voor wat niet zichtbaar is”

Het pad terug naar de oorspronkelijke route is bijzonder mooi. Even goed opletten: daar waar Zabaldika staat, rechtsaf naar boven klimmen.

Na vele korte pittige klimmetjes komen we in Villava een voorstad van Pamplona. Je denkt dan dat je er bent. Het is dan nog 4,8 km. Juist als je dan denkt even doorlopen, is het goed toch nog even een pauze te nemen. Dat doen we vlak na de poort.

Toch wegen die laatste km zwaar. We zijn blij dat de bij de vesting komen en de stad inlopen. Onze herberg ligt naast de kathedraal.

Deze keer gaan we in Pamplona voor “pinchos”. Lekker hapjes, die je zo bij een vitrine kunt aanwijzen. Ik heb Spaanse Tortilla met spinazie en Tinto de Verano. Lekker!

Dag 4 Ronchesvalles Zubiri

30 september, 22 km veel zon 22 graden

“Is het vanaf nu zo goed als vlak hier?” Dat hoorde ik gisteren. Nou…..echt niet. We zijn in de uitlopers van de Pyreneeën en daar zitten hele stevige klimmen en net zo stevige dalingen bij.

Dit is de etappe van vandaag. Eerst redelijk vlak naar Burguette en Espinal. Daarna een stevige klim naar Alto Mezquiriz. Er volgt een daling van 250 meter op 3 km, gemiddeld een % of 8. Na deze daling gaan we naar 810 meter terug. Over een km of 6. Onze conditie wordt goed getest vandaag. Het allerzwaarste is de daling naar Zubiri over een stenig ongelijk pad van 810 naar 500 meter. En ….deze kanjers doen het allemaal

Het is net licht als we vertrekken. In onze grote slaapzaal sliepen we met 30 Chinezen. Om 3 uur gingen ze douchen, om 5 uur hardop praten en om 6 uur ging de muziek aan. Pffff. Vandaag hebben we een ruimte voor onszelf bij de mooie herberg Palo Avellano. Dat wordt vast een beter nachtje.

De dorpjes Burguette en Espinal hebben van die mooie witte huizen. Vaak nog versierd met prachtige bloemen. Na Burguette gaan we meteen stijgen.

Het is nog fris in de ochtend. Maar wat mooi. De bomen beginnen voorzichtig te kleuren. Wel duizend tinten groen. Genieten.

Bij Rio Error is een brug met stapstenen. Even blijven staan vraagt Irene. Nou dat valt niet mee…als ik stil sta word ik snel wiebelig.

Kun je je bedenken wat een vorstelijk plekje, net na Viskarret. Weliswaar geen stoel, deze plek maakt dat gemis meer dan goed.

De stijging begint direct daarna over een betonpad en later verder door het bos. Intussen een aangename temperatuur.

Tja, ook voor mij kost stijgen veel inspanning. Als ik het heel rustig doe met kleine pasjes heb ik net lucht genoeg. Ik zie de anderen ook hard werken. De 3e of 4e dag wordt altijd als meest zwaar ervaren. We komen er wel. Ik zie zoveel ontspanning naast die lichamelijke inspanning. De Camino smile is al ontstaan. Daar word ik heel blij van.

Irene vindt de steen mannetjes heel mooi. De legt er altijd eentje bij met een persoonlijke tekst. “Be you”. Mooi hè?

Bij Alto de Erro hebben we nog even pauze. Nog 4 km dalen staat ons te wachten. Dat valt echt niet mee. Ik doe dat erg graag, het is goed opletten.

Corrie vindt dalen veel fijner dan stijgen. Je ziet ze glunderen.

Tata…we zijn er. Deze proeve van dalen is ook gehaald. Na deze dagen groeit ons vertrouwen dat Burgos en Santiago mogelijk wordt.

Morgen naar Pamplona.

Dag 3 Orrison Ronchesvalles

29 september 2021, 18 km naar de top van 1450 meter, droog half bewolkt en mist.

We hebben vandaag een jarige! Irene, van harte gefeliciteerd met je verjaardag. Dat hebben we gevierd. Irene kreeg een hele mooie Camino armband van Trea en het etappe drankje kregen we van Irene.

Een hele stevige etappe vandaag met vele hoogtemeters. De Pyreneeën over….dat doe je niet zomaar. Omdat we vanaf Orrison starten is het te doen en blijven de km beperkt. En ooooo wat is het mooi.!!! Daarmee vergeten we hoe zwaar we het vinden.

Het begon met een prachtige zonsopkomst. Direct vanaf de herberg voor ons. Wauh wat een mooi moment. Er staat een klein beeldje van Jacobus en dat maakt het beeld compleet. Met een beetje fantasie zie je een pijl in de wolken.

We stijgen ruim 2 uur voor we bij een Foodtruck komen. Zo leuk we ontmoeten de wandelaars die we hebben gezien bij Beilari en Orrison. Het voelt als een familie.

We voelen ons klein in deze immense bergen. Als je dan precies wandelaars ziet die op een top lopen, krijg je daar een beetje gevoel bij.

Als we bij Maria komen is het inmiddels bewolkt. Natuurlijk gaan we even kijken.

Er steekt een koude wind op en we zijn blij dat we vandaag niet onze korte broek of wandelrokje aan hebben. Ook hier merk je dat het hoog is en dan snel koud voelt. Bij de Foodtruck hebben we pauze.

Nee hoor….dan zijn we nog lange niet bij de top. We gaan van de weg af en gaan over een graspad nog veel hoger. Tot wel 1450 meter.

Net voor de top gaan we door een prachtig oud bos.

Dan bereiken we de top van vandaag. Het voelt als: “wauh, dat we dat kunnen”. In de mist is het tijd voor onze groepsfoto.

De afdaling…..in het boekje staat een uitroepteken. Dat betekent een lastige gevaarlijke afdaling. Ik ken het, we hebben die eerder wel gehad. Er zijn mensen bij de top die ons precies de goede weg wijzen…Kies de GR route. Dat doen we. Die is prachtig mooi, open en gaat voor een belangrijk deel over de weg. Blij verrast zijn we dat de zon er nog even doorkomt!

Volgens een schema bij Orrison is de route minstens 5 uur wandelen. Wij waren om 8.15 uur de deur uit en rond 15 uur bij de herberg. Neem van mij aan dat we zeker niet getreuzeld hebben. Gewoon een zware etappe.

Vanuit de rust kwamen we bij het grote klooster. Daar moesten we wel even aan wennen.

Morgen op weg naar Zubiri.

Dag 1 Saint Jean Pied de Port Orrison

28 september, 641 hoogtemeters, 12 km

Op pad…… vandaag ben ik gaan lopen. Ik was het maanden al van plan….

We zijn vlnr Trea, Irene, Marijke, Ilse, Corrie en Gerrit.

Onze lange treinreis van gisteren zit er op. Om 8.15 uit Amsterdam en om 16.50 in Bayonne. Dan een boemeltreintje naar Saint Jean Pied de Port. De Thalys naar Paris du Nord, met de metro naar Paris Montparnasse en met de TGV naar Bayonne. Die tickets had ik van tevoren geboekt. De tickets van de laatste trein niet. Ik dacht die nog op internet te kopen. Dat gaat niet op de dag zelf. Gelukkig konden we nog net op tijd bij het loket een ticket kopen. In 1 uur sta je dan in Saint Jean Pied de Port.

Nog even een stukje lopen naar de herberg van Beilari. Wat fijn om daar zo gastvrij ontvangen te worden. Joseph doet een kennismakingsspel met een “bal” en ieder stelt zich voor. Er waren mensen uit Canada, Zwitserland, Frankrijk. Leuk! We voelden ons als familie.

Dan worden we wakker… Het uitzicht is adembenemend. Dat wordt een mooie dag. Hier en daar mist de zon komt er voorzichtig overheen. We klimmen nog naar de Citadel voor we echt op pad gaan.

En wat voor een etappe…641 meter stijgen in 8 km, de hoogtemeters tellen voor een km of 4. Dat is echt veel en dan is deze afstand prima voor een eerste dag.

De etappe is een zware, maar ook heel mooie etappe. Uitzichten over de bergen, elke bocht een nieuw uitzicht. We genieten er enorm van. Ook ervaren we de hoogte verschillen als heftig. De spieren en ons uithoudingsvermogen krijgen het zwaar.

Bij Hunto hebben we even pauze. Een welverdiende pauze. Na meer dan 1 uur klimmen ben je er echt aan toe.

De mooie uitzichten gaan maar door. Voor ons natuurlijk heel verrassend. De bergen aan onze voeten.

Vroeg in de middag zijn we bij Orrison. De eerste etappe zit erop.

Stiekem toch een beetje trots dat we het allemaal hebben gehaald… .. Proost

Morgen komen we in Spanje aan.

Dag 14: Cee – Finistera

Zaterdag 4 september: Cee – Finistera 13 km. Zonnig. De finale.

We zijn aan zee. Dat betekende gisteren een verandering van sfeer en nieuwe indrukken. Bijvoorbeeld een wit zandstrand, balkon met zeezicht en meeuwen die veel herrie maken.

\

Maar ook als vanouds ’s avonds gezellig gezamenlijk eten op een terras.

Het was lekker!!

Vandaag is het de 14de en laatste wandeldag van deze tocht. We starten met een ontbijt in Cee. We krijgen churros bij de koffie (soort oliebol in de vorm van strengen).

Terwijl de zon opkomt lopen we langs zee naar het aangrenzende stadje Corcubion.

Corcubion is een mooi oud stadje met een prachtig kerkje en bijzondere huizen.

In de kerk een beeld van Santiago Matamoros (de Morendoder)

Karakteristiek huis met wapenschild

Na enig navragen op verzoek van Riet het huis met de Davidsster.

We klimmen weer tegen een berg op. Zwaar…. die laatste loodjes.

En dan komt de kaap van Finistera in zicht.

Die twee witte puntjes linksboven

We drinken koffie in een chique hotel aan het strand van Estorde.

Wat is die zee mooi blauw en wat zijn die stranden wit!

En dan komen we aan we in Finistera bij het pension waar ik ook in 2007 verbleef toen ik voor het eerst aan het einde van de wereld kwam. De kamer heeft uitzicht op zee en de haven.

Aan het eind van de middag doen we boodschappen voor de picknick op de Kaap vanavond. Eerst gaan we naar een 19 minuten durende pelgrimsmis in het 12de eeuwse kerkje onderweg naar de Kaap. We zijn de enige bezoekers en zingen nog een keer het Pelgrimsgebed.

Niet aanraken

We wandelen nog eens 2,5 kilometer naar de Kaap van Finistera. En bereiken na 205 kilometer lopen eindelijk het kilometer 0.00 punt.

We beleven als afsluiting een heerlijke avond op de Kaap van Finistera en zien een prachtige zonsondergang.

Het is bijna donker als we naar de haven teruglopen en ook nog getrakteerd worden op live muziek. Wat een mooie afsluiting van deze enerverende tocht.

 

Tot slot

Als ik de blog teruglees zie ik wat een enorme hoeveelheid nieuwe ervaringen en indrukken we hebben opgedaan. En hoe de moed, zin en gezelligheid bleef, ondanks tegenvallers als het vertrek van Bert en Denise, de val van Riet en de zware etappes de eerste twee dagen vanaf Santiago naar Finistera. De ruimte die we elkaar gaven en de band die we daardoor met elkaar gekregen hebben.

Bedankt Marijke, Denise, Bert, Attie, Nelly, Riet en Mia. Jullie waren geweldig op mijn eerste Camino voor In Balans op Weg. Ik hoop dat jullie hierop nog lang met plezier terugkijken. En inspiratie hiervan meenemen in jullie ‘dagelijks’ leven.

Mieke, wat mooi dat we elkaar hebben leren kennen en wat fijn dat je me deze mogelijkheid hebt geboden en daarbij hebt gesteund. Veel dank. Ik vind het een perfecte formule voor mensen die georganiseerd met anderen samen kennis willen maken met de Camino.

Ik eindig met de tekst van ons lijflied tijdens deze Camino, Pelgrimsgebed van Amanda Strydom:

Vader God U ken my naam                          My binnegoed en buitestaan                      My grootpraat en my klein verdriet            My vashou aan als wat verskiet.

U ken my vrese en my hoop
Die pad wat ek so kaalvoet loop
Die pad het U lankal berei
U maak die pad gelyk vir my.

Alle pelgrims keer weer huistoe
Elke swerwer kom weer tuis
Ek verdwaal steeds op U grootpad
Soekend na U boardinghuis

Moeder God U ken my waan
My ego en my regopstaan
Die drake waarteen ek bly veg
U wys my altyd weer die weg.

U het my met U lig geseën
Die lig strooi ek op iedereen
Net U weet hoe my toekoms lyk
Ek het niks, U maak my ryk.

Alle pelgrims keer weer huistoe
Elke swerwer kom weer tuis
Ek verdwaal steeds op U grootpad
Soekend na U boardinghuis

 

 

 
 

 

 

 

 

 

Dag 13: O Logoso – Cee

Vrijdag 3 september: O Logoso – Cee 16 km.  Bewolkt. Keuzestress en we gaan naar zee

Het was een rustige middag gisteren. We zitten in een klein gehucht tegen een berg waar niets te doen is. Het lijkt een en al herberg. Wel gezellig met een bar en restaurant. Het enige probleem is dat er veel vliegen zijn, vooral binnen in de bar. We besloten daarom om s avonds buiten te gaan zitten eten. Het is inmiddels afgekoeld en we zien elkaar in outfits die we nog niet eerder van elkaar gezien hebben. Mooi dat tegenwoordig alles over elkaar gedragen kan worden.

Zo zaten we de hele avond buiten te eten.

Hoewel morgen pas de laatste wandeldag is, komt vandaag het einde van deze tocht al in zicht, de zee! Spannend. Ook vreemd. We zijn al bijna twee weken intensief met elkaar onderweg. We hebben veel gezelligheid gehad, veel gelachen met elkaar en er zijn weinig irritaties geweest. Het voelt inmiddels eigen om op een slaapzaal met elkaar te zijn. Raar zal het zijn als dat straks voorbij is. Aan de andere kant begint  ook het verlangen naar huis terug te komen, het oude vertrouwde en de geliefden thuis. Het elke dag vroeg op moeten, lange stukken lopen en continu bij elkaar zijn, is ook vermoeiend. Ik ben benieuwd hoe we er straks als we weer in ons ouwe leventje zijn op terugkijken. In ieder geval spreken we al snel een reünie af om de reisverslagen te delen en bij te kletsen.

Vandaag lopen we 16 kilometer door de natuur. We komen geen bars tegen, alleen twee kapelletjes. We ontbijten vooraf en nemen broodjes mee voor onderweg. De eerste keuzestress: wat willen we op het broodje: het wordt 5 x chorizo met kaas en 1 x voor Riet ham met kaas.

Om half 9 starten we met lopen. Na een kilometer komen we bij een informatiecentrum met prachtige foto’s van de regio Dumbria waarin we nu lopen. Onder andere van pelgrims uit de middeleeuwen.

We krijgen weer keuzestress. Waar gaan we heen? Muxia of Finistera? Gelukkig mag ik het bepalen. Het wordt Finistera.

Daarna begint de echte wandeling door de natuur. We lopen in de bergen met hei en brem in bloei. Erg mooi.

Bij de eerste kapel hebben we de eerste picknick. Lekker broodje, hè Riet?

Bij de tweede kapel kunnen we ons lichaam helen met echt bronwater.

Langzaam komen de zee en onze volgende overnachtingsplaats Cee dichterbij.

We zijn er om twee uur. Het was een prachtige niet al te moeilijke wandeling. En we hebben 2-persoonskamers met zeezicht!

 

 

Dag 12: Santa Marina – O Logoso

Donderdag 2 september: Santa Marina – O Logoso 17 km. Bewolkt. Een wonderschone etappe.

Gisteravond was er veel gedoe in de herberg over een meisje/pelgrim die onderweg een zielig zwanger katje had meegenomen en bij de herberg heeft achtergelaten. Dit ondanks  borden onderweg met het verzoek om geen honden en katten mee te nemen. De medewerkers van de herberg waren het er helemaal niet eens. Hij heeft inmiddels zijn plekje gevonden naast de katten die er al zijn.
Vervolgens was Mia’s handdoek van de waslijn verdwenen. Die bleek bij navragen in de was van andere pelgrims in de droger te zijn terechtgekomen. Kortom een enerverende avond maar wat was het lekker om met dit weer buiten op het terras te zitten kletsen met een drankje erbij. We bleven tot laat.

Kerkhof tegenover de herberg

Hoe voelen de benen en voeten vandaag, vraag ik de volgende ochtend? ‘Goed’ is de reactie van iedereen!  We gaan weer vol goede moed op pad.

Daar gaan we weer!

Dag koetjes

Het wordt een prachtige wandeling, veel makkelijker dan gisteren. Eerst beklimmen we de berg Aro en dalen daarna af naar het dorpje Lago. Onderweg hebben we prachtig  uitzicht over de dorpjes en het stuwmeer.

Vanaf Lago neemt Attie een taxi naar de Olveiroa de volgende grotere plaats. Daarvandaan gaat zij het laatste stuk lopen. Goed gekozen. Het eerste en het laatste stuk zijn het  mooist vandaag.


De anderen lopen verder door een gebied met prehistorische graven.

Er wordt op het land gewerkt.

We gaan over een wildstromende rivier via de brug van Ponte Olveiroa.

En komen langs grappige afbeeldingen van de pelgrim.

Het laatste stuk is prachtig, bergop, hoog boven de rivier.

Polonaise bovenop de berg

En dalen af naar de herberg in O Logoso waar we een 8-persoons slaapzaal voor onszelf hebben.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dag 11: Negreira – Santa Marina

Woensdag 1 september: Negreira – Santa Marina 21 km. Mooie uitzichten, maar vermoeiend zo’n lange etappe

In de supermarkt kochten we gisteravond  alvast joghurt en fruit voor morgen omdat we vroeger op pad willen vanwege alweer een lange etappe en warm weer ’s middags. Gisteravond konden we pas rond 8 uur eten. Eigenlijk te laat voor ons na zo’n vermoeiende dag. Sommigen hadden niet veel trek meer.  Voor het slapen gaan zongen we nog het Pelgrimsgebed van Amanda Strydom. Dat is inmiddels een bijna vast onderdeel de afronding van de dag. Mooi.

Mia verzamelt de borden met alles wat erop ligt. In de hoop dat we sneller het toetje krijgen en sneller naar bed kunnen

Vandaag gaan we al in de ochtendschemering op pad. Attie neemt eerst een stuk taxi. Zij kan niet meer dan 10 kilometer op een dag lopen.

Stadspoort Negreira

Monument voor de Emigrant. Eerbetoon aan de vele Galiciërs die nog niet eens zo lang geleden huis en haard moesten verlaten om elders te gaan werken. Hij wordt vastgehouden door zijn zoon die weer vastzit aan moeder en baby.

Na het verlaten van de stad klimmen we gelijk en krijgen mooi uitzicht op de stad, omgeving en een oud kerkje, terwijl de zon opkomt. p

We klimmen geleidelijk 9 kilometer grotendeels in de schaduw over bospaden naar het dorp  A Pena, waar een bar is voor het tweede  ontbijt (toast met boter en jam).

Vanaf de bar lopen we eerst een stuk langs een weg, geen mooi pad maar wel met steeds mooie uitzichten, waarvan je goed kunt genieten omdat je niet op de weg hoeft te letten.

De volgende bar is 4 kilometer verder. Weer stoppen we. Ook omdat het warm wordt. Hoofddeksels en bandjes in de nek worden nat gemaakt en we drinken bij om weer vooruit te kunnen.

Daarna wordt het zwaar. We moeten nog bijna 8 kilometer lopen en het wordt steeds warmer. Er zitten lange paden tussen zonder rustplekken . Ik loop af en toe achteruit omhoog. Dan gebruik je andere spieren dus heb je niet steeds dezelfde druk op de spieren. Dat geeft verlichting.

Pelgrims siësta

Uitgeput

Om kwart voor 3 komen de eerste drie bij de herberg aan, moe en blij dat ze er zijn. Attie is er al. Een half uur later zijn we compleet. De twee etappes van gisteren en vandaag waren mooi, maar zwaar.

We zitten in een heel klein gehucht tegenover een oud kerkje en naast een koeienstal. De herberg heeft een bar en terras waar we gelijk wat gaan drinken. We hebben allemaal een laag bed. Vanavond hebben we vanaf half 7 onder de druivenranken gegeten. De temperatuur is inmiddels aangenaam. Zonder jas buiten zitten kan nog steeds om half 10′ s avonds. Dat geeft een echt vakantiegevoel!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dag 10: Santiago – Negreira

Dinsdag 31 augustus: Santiago – Negreira 21 km. Uitgeput. s Middags was het heet

Vandaag is het een spannende dag voor ons. We gaan meer dan 20 kilometer lopen. Tot nu toe was de afstand 10 tot 15 kilometer per dag (1 dag 17).

Eerst nog wat over Santiago.  Wat was het fijn om een nacht een eigen kamer met eigen douche/toilet te hebben, en ook nog eens in hartje Santiago. Gisteren na de lunch spraken we af dat ieder ’s middags zijn eigen gang zou gaan en dat we elkaar ’s avonds zouden zien. Gelukkig was het veel minder druk in Santiago dan de vorige week. Iedereen heeft  s middags zelfs de kerk kunnen bekijken zonder in een lange rij te hoeven staan.

Het officiële logo van het heillig jaar 2021/2022

Geen lange rijen voor de ‘Heilige deur’ en de andere ingang van de  kerk

De “snollebollekes” op de trap van de kathedraal

Om 7 uur ’s avonds kregen we de Compostela’s. Een hele prestatie.

Het lukte helaas niet om daarna naar de mis te gaan.  We hebben volgende week nog een kans. We vinden wel plek op een terras.

Vandaag zijn we weer bijtijds op  voor onze monsteretappe richting het einde van de wereld, maar liefst 21 kilometer naar Negreira inclusief een lange klim. Attie neemt een stuk de bus.  Eerst was er een klein incidentje met iemand die zich had verslapen en vervolgens  haar onderbroek vergat. Het wordt  een ” luchtige”  dag voor haar…

Met een volle maag van het ontbijtbuffet gaan we op pad.

Nog 89.586 kilometer naar Finistera

We lopen al snel fout bergop. Maar gelukkig na een paar honderd meter komt een engel ons tegemoet. Terug naar beneden. Langs de rivier moeten we blijven.

Daarna gaan we weer omhoog en krijgen prachtig uitzicht op Santiago en de kathedraal.
Later vandaag is er een lange steile klim. Vooraf lunchen we op een terras met mooi uitzicht.

Achteraf: :” drie kleine kleutertjes die zaten op een bank…”

En nog een terrasje. Het is heet vanmiddag. We hebben veel vocht nodig. En lopen op het eind veel over asfalt dat ook heet is. Zingend proberen we niet aan onze pijntjes te denken.

Het mooiste vandaag is de middeleeuwse brug van Ponte Maceira.

Rond 4 uur komen we uitgeput bij de herberg aan, waar Attie op ons staat te wachten. Fijn. Zij wijst ons de weg en verzorgt de was. Nog een engel…

Dag 9: Lavacolla – Santiago

Maandag 30 augustus: Lavacolla – Santiago 10 km. Mooi helder weer. Naar Santiago!!!

We hadden een fijn verblijf in de herberg van  Lavacolla. De eigenaren zijn aardig en behulpzaam. We sliepen op een kamer met lage bedden. En er was een tuin waar we uit konden rusten.

Vandaag de grote dag. We gaan naar Santiago. Het is nog maar een week geleden dat we in Sarria begonnen. Maar het lijkt wel een eeuw. Wat hebben we veel ervaren.  Vol spanning gaan we zonder ontbijt in het schemerdonker op pad. Het beekje waarin de pelgrims zich 1000 jaar geleden wasten om schoon in Santiago aan te komen is nog niet goed te zien. Maar we horen het wel goed. In de schemering lopen we geleidelijk aan omhoog richting Monte Do gozo, de heuvel waarvandaan de kathedraal van Santiago bij goed weer te zien moet zijn.

We horen het water stromen

We ontbijten na 4 kilometer bij de camping.

Nog 1 kilometer naar Monte do Gozo. Het weer wordt steeds mooier en helderder.

En dan zijn we op Monte do Gozo. Het is prachtig weer en de kathedraal is goed te zien. Een Nederlandse hospitalero helpt ons in de kapel aan een stempel.

We klimmen nog een stukje verder naar het monument van de pelgrims. En we wijzen allemaal naar de kathedraal!!  Daar is tie!!

De laatste 4 kilometer duren best wel lang. Twee plaatsnaamborden.

lo

We kijken onze ogen uit.

Nog maar een drankje voor we het middeleeuwse centrum in lopen.

En verder naar het plein voor de kathedraal.

We zijn er!!!

En slapen in het klooster tegenover de kathedraal. Waar we ’s middags lunchen. Wat een mooie plek.

Nu nog onze diploma’s (Compostela’s) halen en Santiago verkennen. Morgen meer.

 

 

Dag 8: Salceda – Lavacolla

Zondag 29 augustus: Salceda – Lavacolla 17 km

Het was een bijzonder verblijf in de ‘middle of nowhere’  in de herberg van Salceda. Een spartaanse slaapzaal en douche met slakjes en spinnetjes. Maar wel een massage douche, hangmatten, een bubbelbad, vijver en prima tuin en restaurant. Het is een beetje vergane glorie. Het lijkt alsof de eigenaren het een beetje zat of moe zijn. Bijzonder is dat elke overnachting weer heel anders is. Steeds een verrassing.

s Avonds dronken we voor het eerst een Galicisch likeurtje, ‘orujo de café’.  Lekker, het leek op ‘ tia maria’

Voor het slapengaan zongen we weer het ‘ ‘Pelgrimsgebed’.  Het wordt steeds beter.  Maar naar Amanda Strydom luisteren is ook al heerlijk. Ze zingt zo mooi en de uitspraak van het Afrikaans…

Vandaag lopen we de langste etappe tot nu toe, 17 kilometer. Weer glooiend en over bospaden, maar toch anders dan andere dagen. Een deel van ons heeft  inmiddels de gewoonte om alleen met koffie op pad te gaan (of iets kleins te eten dat we al eerder hebben gekocht).  Er zijn genoeg bars onderweg waar we kunnen ontbijten. Zo kunnen we s ochtends als het nog fris is meer kilometers maken. ’s Middags was het tot nu toe erg heet. Het lijkt nu wat koeler te worden.

Het is vandaag veel rustiger met pelgrims dan gisteren en daarvoor. Dit is waarschijnlijk omdat de Spaanse vakantie na vandaag afgelopen is. Vandaag zal het in Santiago erg druk worden.

We zingen veel onderweg. Het Pelgrimsgebed klinkt  beter in een tunnel.

Een Spaanse pelgrim had ons gehoord en zei dat de foto beter zou worden als we bewogen en zongen. Hij zei niet dat hij het op zou nemen. Ha, ha…

En we dansen.

Mia en Riet moeten nog oefenen

En we zien mooie spreuken, een mooie steen en krijgen een stempel met een hangertje.

Het leven is kort, maar breed. Wees altijd jezelf. Buen Camino

We zijn om bijna 3 uur bij de herberg en willen nog gaan eten, maar het is bijna te laat. De eigenaar is zo aardig om ons eerst naar het ene restaurant te brengen, waar we net te laat aankomen en vervolgens naar het andere waar we nog menu kunnen eten. Heerlijk. Daarna douchen, wassen en uitrusten.

Een topprestatie dames!!!. Opgewekt en zonder blaren en andere klachten.

Café cortado (Expresso met klein beetje melk)

 

Dag 7: Arzua – Salceda

Zaterdag 28 augustus: Arzua – Salceda 13 km. Het bubbelbad en de hangmat

In Melide sliepen we in het centrum aan een drukke weg. Omdat we het raam open hadden betekende dat veel lawaai ’s nachts. Hoe anders was dat in Arzua, ook een grote pelgrimsstad. Hier sliepen we niet aan de hoofdweg maar in een straat erachter die grenst aan het groen. Hier hoorden we geen vrachtverkeer.  Onze herberg hier is bovendien erg luxe met lage bedden met beddengoed, handdoek en zelfs douchespul. Heerlijk dat comfort. Maar ook fijn dat het elke dag anders is èn steeds een verrassing.

In de slaapzaal oefenden we gisteren we een prachtig Afrikaans pelrimslied: :Pelgrimsgebed van Amanda Strydom. Onze eerste poging zie filmpje. Niet slecht na 1 x oefenen!

Vandaag een korte etappe. We lopen door glooiend landschap, veelal over bospaden, door eucalyptusbossen. Eucalyptus  werd in Galicië in 1863 geintroduceerd door een monnik. En toegepast in brandstof, houtskool, papier, spaanplaat voor de bouw en natuurlijk de eucalyptusolie.

Het is vandaag wat koeler. We zien de zon niet tijdens het lopen. Minder mooi maar wel fijn als je loopt.

Onderweg verschillende stempelposten en verkopers, oa twee zusters (nunnekes volgens onze Brabantse pelgrims), een stokkenmaker, een fluitspeler en de ‘ wall of wisdom’.

En gezellige bars waaronder één met allemaal flessen met spreuken.

Pincho de tortilla (aardappelomelet met brood)

Al om 13.00 uur zijn we al bij de herberg van Salceda. Om 15.00 eten we het pelgrimsmenu met als extra toetje het bubbelbad en de hangmat!

 

 

 

 

 

Dag 6: Melide – Arzua

Vrijdag 27 augustus: Melide – Arzua 14 km. ’s Morgens goed wandelweer, s middags warm.

Gisteren waren we pas om 3 uur bij de herberg, later dan normaal. Weer een met stapelbedden, maar wel ruimer dan in Palas de Rei. Normaal gesproken wassen we onze kleren met de hand en laten ze liefst in de buitenlucht drogen. Dit keer gebruiken we samen de wasmachine en droger. Helaas werkt de droger niet goed. Zo komt onze slaapzaal vol met was te hangen.

Attie was bij het binnenkomen van Melide door de politie aangesproken dat ze geen mondkapje ophad. De mondkapjesplicht is hier buiten afgeschaft behalve op drukke plekken als bijvoorbeeld het centrum van Melide. En daar zaten we.

Melide is de stad van de ‘pulpo’ (inktvis). Er zijn twee restaurants die vooral nationaal maar ook internationaal faam hebben. De inktvis wordt  in een grote pan gekookt en daarna in kleine stukjes gesneden en met olie en paprika en Spaanse chilipoeder op een rond houten bord gelegd. We gaan er eten. Twee van ons bestellen pulpo. De rest eet wat anders.

Vandaag lopen we naar Arzua een volgende grote Caminoplaats. De wandeling is pittig omdat de we 3 grote heuvels over moeten. Maar ook erg mooi. Galicië is prachtig, maar ook afwisselend. We blijven vandaag grotendeels bij elkaar tijdens het wandelen. Twee keer is er de mogelijkheid om een alternatieve route te kiezen, die ongeveer even lang zijn, maar meer door bos gaan. Een impressie.

Eucalyptus bos

Stempels halen

Het is zo warm

Jacobus in het plaatsje Boente: eindpunt van de Camino toen Santiago tijdens de pandemie afgesloten was

De middeleeuwse brug van Ribadiso

Alleen Attie loopt meestal alleen. Zij loopt wat langzamer dan de rest van de groep en vindt het fijn om alleen te lopen en ons op bepaalde punten te zien die we vooraf afspreken.

Attie

We komen veel fruit tegen, allerlei soorten bomen, een kraampje.

En toen gebeurde er een ongelukje. Riet wil snel iets weggooien en struikelt over een boomstronk. Wat een schrik. Ze ziet er gehavend uit. Door de deskundige verpleegkundige hulp van haar eigen dochter is ze snel weer ter been en loopt met ons tot het eindpunt van vandaag, Arzua.

De boomstronk

Riet

S Middags gaan we nog naar de EHBO waar ze goed onderzocht wordt en voor de zekerheid een prik tegen tetanus krijgt. Ze voelt zich prima. En heeft veel zin in het vervolg.

 

 

Dag 5: Palas de Rei – Melide

Donderdag 26 augustus: Palas de Rei – Melide 15 km. “Afscheid nemen doet pijn, maar de mooie herinnering blijft”

We waren een beetje voorbereid maar hadden het toch niet verwacht. Een beetje beduusd waren we toen Denise en Bert vanochtend om 7 uur meldden dat ze naar huis gingen vanwege familie-omstandigheden. Heel jammer want we hebben het heel leuk samen gehad, maar ook heel begrijpelijk.

Het lukt om nog dezelfde dag een vlucht voor hen naar Brussel te boeken waar ze door familie opgehaald worden. Eerst gaan ze met de bus naar Santiago om daar een kort kijkje te nemen.

Veel sterkte Denise en Bert!! We hebben met jullie genoten en een kaarsje voor jullie opgestoken.

Een kort verslag over gisteren in Palas de Rei. Na de rust van Morgade belandden we weer in de drukte van een pelgrimsplaats met veel herbergen en in augustus veel pelgrims: Palas de Rei. Dat was weer wennen. Na de ruime slaapzaal met lage bedden hadden we nu een krappere  slaapzaal met stapelbedden. Drie van ons moesten boven slapen.

Voor sommigen is het een avontuur van een bovenbed af te komen!!

Grotere caminoplaatsen hebben ook voordelen. We konden naar de pelgrimsmis om 19.00. Een goed gevulde kerk met veel jongeren die ook nog in de rij stonden om te biechten. En gitaarspel tijdens de mis. Waar zie je dat nog tegenwoordig!! Op de Camino dus, op de laatste 100 kilometer van de Camino Frances in de maand augustus.

 

Omdat we  bijtijds aankwamen in Palas de Rei besloten we ’s middags te gaan eten in plaats van s avonds en het etappedrankje s avonds te doen. We gaan namelijk al voor 10 uur slapen. Met een volle maag naar bed is niet prettig. De pelgrimsmenu’s zijn goedkoop, circa 10 tot 12 euro voor 3 gangen inclusief drankje.

Tarta de Santiago: tussendoortje en nagerecht in het pelgrimsmenu

Vandaag starten we later dan gewoonlijk met wandelen door het weggaan van Denise en Bert. In de ochtend lopen we door een aangenaam landschap van bossen en weides met koeien en mooie dorpjes met oude kerkjes en kruisen en de middeleeuwse brug van Furelos.

Een duiventil

Een horreo (graanschuur)

De middeleeuwse brug van Furelos

We komen de gele pijl op verschillende manieren tegen, zoals bij deze Spaanse pelgrim onderop zijn linkerbeen (en de schelp op zijn rechterbeen).

En afbeeldingen van Jacobus.

Het laatste stuk van de route is niet mooi en we lopen in de hitte. We beginnen te zingen tot we in Melide aankomen. Zo was het einde van de wandeling toch nog leuk en merken we minder van de pijntjes.

 

 

 

Dag 4: Ventas de Naron – Palas de Rei

Woensdag 25 augustus: Ventas de Naron – Palas de Rei 12 km. Dag van boerendorpjes, oude kerkjes en het prachtige Lameiros kruis

Nadat we in het drukke Portomarin waren geweest, voelde het gisteren heel fijn om weer in een mooie herberg in een klein dorpje te verblijven. Die ruimte, allemaal lage bedden, een groot terras en tuin. Een fijne plek om uit te rusten.

Vandaag gaat de route door veel boerendorpjes en langs kerkjes en kruisen. Je voelt je bijna in de middeleeuwen lopen; dorpjes die al in de Codex Calixtinus worden genoemd, de eerste 12de eeuwse reisgids van de pelgrim. De Codex Calixtinus beschrijft de pelgrimstocht van de monnik Aymeric Picaud van het Franse Picardië naar Santiago. De Camino Frances volgt zijn route voor een groot deel. Er is een Nederlandse vertaling van Van Herwaarden.

Voor het eerst starten we vandaag in de mystieke ochtendnevel die zo bij Galicië hoort.

Vlak voor het dorpje Ligonde staat een bijzonder kruis uit de 17de eeuw met aan de ene kant een primitieve afbeelding van Maria met kind en aan de andere kant een niet lijdende Jesus aan het kruis en onderaan een doodshoofd.

In de loop van de ochtend lost de mist op. We zien onderweg een aantal opmerkelijke objecten.

En we lopen ontspannen. Het is een relatief makkelijke route vandaag.

Tot we aan het begin van de middag in Palas de Rei aankomen, een van de grotere plaatsen op de Camino Frances.